Braucht die Informatik Computer?
Khoa học máy tính có cần máy tính không?
Bài đọc được chuyển ngữ và đơn giản hóa để học tiếng Đức. Nội dung gốc thuộc Quanta.
Bôi đen một từ hoặc cụm từ để tra nghĩa, dịch, highlight hoặc thêm ghi chú.
Tiến độ đọc bài
Đoạn 1/13
Đọc tiếng Đức trước. Khi cần, mở bản dịch ngay dưới từng đoạn.
Bản dịch tiếng Việt
Mặt lý thuyết của lĩnh vực này không cần máy tính. Nhưng rất nhiều câu hỏi sẽ không bao giờ được đặt ra nếu thiếu chúng.
Bản dịch tiếng Việt
Bản dịch tiếng Việt
Edsger Dijkstra, một bậc tiên phong của khoa học máy tính, người đoạt giải ACM A.M. Turing năm 1972 và là tác giả của một trong những thuật toán nổi tiếng nhất trong toàn bộ lĩnh vực này, là một người rất thẳng thắn. Một số ngôn ngữ lập trình khiến ông đặc biệt khó chịu: Ông từng gọi Fortran là "sự rối loạn trẻ con" và giải thích rằng "sử dụng COBOL làm teo tóp trí tuệ; việc giảng dạy nó vì vậy nên bị coi là một hành vi tội phạm". Để giải thích cho sự ghét bỏ của mình khi sử dụng máy tính trong công việc, ông viết: "Các nhà nghiên cứu y tế không bắt buộc phải mắc những bệnh mà họ nghiên cứu".
Bản dịch tiếng Việt
Lần đầu tiên tôi bắt gặp những phát biểu gây tranh cãi của Dijkstra là cách đây gần bốn năm, ngay sau khi tôi bắt đầu làm biên tập viên khoa học máy tính tại Quanta. Chủ đề này mới mẻ đối với tôi - trước đó tôi là nhà báo khoa học và trước nữa là nhà vật lý - và tôi nhanh chóng học được rằng hầu hết mọi người không biết "biên tập viên khoa học máy tính" thực sự làm gì. Trong cuộc tranh luận công chúng rộng rãi hơn, khoa học máy tính gần như đồng nghĩa với lập trình hay viết mã, nhưng tại Quanta chúng tôi đưa tin về mặt lý thuyết ít được hiểu của lĩnh vực này. Rồi tôi tình cờ đọc được câu nói yêu thích trong số những trích dẫn dễ nhớ được gán cho Dijkstra: Khoa học máy tính không còn liên quan đến máy tính nữa, giống như thiên văn học không còn liên quan đến kính thiên văn vậy.
Bản dịch tiếng Việt
Trích dẫn này có thể không phải của Dijkstra, nhưng ông ấy có lẽ sẽ ủng hộ ý tưởng đó. Đối với tôi, câu nói này mang đến một cách ngắn gọn, đầy khiêu khích để phân biệt phạm vi đưa tin của tôi với báo chí công nghệ. Và tôi phải thừa nhận rằng điều đó thật dễ chịu: Lĩnh vực tôi viết về liên quan đến một điều gì đó sâu sắc, vượt thời gian và vượt ra ngoài sự đổi mới công nghệ thuần túy.
Bản dịch tiếng Việt
Tôi quen với việc thỉnh thoảng đề cập đến trích dẫn này - bao gồm trong một tập của Quanta Podcast - nhưng tôi cũng bắt đầu nghi ngờ nó vì những lý do tôi chưa thể diễn đạt hoàn toàn. Liệu tôi có cảm thấy tội lỗi vì một lời châm biếm ngầm nhắm vào các đồng nghiệp cũ của mình, những người làm kính thiên văn, hay trích dẫn này thiếu đi điều gì đó quan trọng?
Bản dịch tiếng Việt
Tôi quyết định tìm hiểu vấn đề này cho kỹ. Khoa học máy tính có phải về máy tính không? Và nếu không, nó thực sự là về điều gì?
Bản dịch tiếng Việt
Bản dịch tiếng Việt
Tôi đi sâu vào một cuộc tranh luận rất cũ. Các nhà nghiên cứu bắt đầu phát triển một lý thuyết toán học về tính toán vào những năm 1930. Các kỹ sư đã xây dựng những máy tính điện tử tổng hợp đầu tiên trong những năm 1940. Trong những thập kỷ tiếp theo, khoa học máy tính phát triển thành một ngành học độc lập khi truyền thống nghiên cứu của toán học và kỹ thuật hợp nhất, và không lâu sau đó là những tranh luận về bản chất của lĩnh vực mới này. Năm 1967, các nhà khoa học máy tính nổi tiếng Allen Newell, Alan Perlis và Herbert Simon trình bày quan điểm của họ trong một thư ngỏ đầy nhiệt huyết trên tạp chí Science. "Bất cứ nơi nào có hiện tượng, thì có thể có một khoa học mô tả và giải thích các hiện tượng đó," họ viết, có lẽ với một chút bực bội. "Có máy tính. Do đó, khoa học máy tính là khoa học của máy tính."
Bản dịch tiếng Việt
Newell, Perlis và Simon gửi thư một phần đến những người phê bình cho rằng bất kỳ khoa học nào xứng đáng với cái tên đó đều phải nghiên cứu các hiện tượng tự nhiên. Họ bác bỏ điều này bằng các ví dụ về các hiện tượng nhân tạo được coi là đáng nghiên cứu trong các ngành khoa học đã được thiết lập như hóa học. Trong cuốn sách xuất bản năm 1969 The Sciences of the Artificial, Simon đi xa hơn và hoan nghênh sự phân biệt: Việc tập trung vào các hệ thống nhân tạo được thiết kế có ý thức chính là điều làm nên sự đặc biệt của khoa học máy tính.
Bản dịch tiếng Việt
Năm 1974, nhà khoa học máy tính Donald Knuth đưa ra một quan điểm khác về lĩnh vực này, nhấn mạnh quá trình tính toán thay vì chính máy tính. Ông định nghĩa khoa học máy tính là khoa học về các thuật toán, hay chính xác hơn là các quy trình từng bước sử dụng máy tính để thực hiện các nhiệm vụ. Thuật toán có thể được triển khai bằng nhiều ngôn ngữ lập trình khác nhau, tương tự như ý tưởng có thể được diễn đạt bằng tiếng Anh, tiếng Quan Thoại hay tiếng Ả Rập. Con người cũng sử dụng thuật toán, không chỉ để giải quyết vấn đề toán học mà còn cho các nhiệm vụ như sắp xếp đồ vật. Từ góc độ này, toán học đằng sau tính toán là cốt lõi; máy tính chỉ quan trọng vì chúng mở ra các vấn đề mà con người chúng ta không có đủ thời gian hay sự kiên nhẫn để giải quyết một mình.
Bản dịch tiếng Việt
Tôi thích định nghĩa của Knuth, nhưng thật khó để phủ nhận sự đơn giản trong định nghĩa của Simon và các cộng sự của ông. Tuy nhiên, có vẻ như không có định nghĩa nào trong số này đạt được sự chấp nhận phổ biến từ các nhà nghiên cứu. Tại sao lại như vậy? Tôi đã hỏi William Rapaport, giáo sư khoa học máy triết học danh dự tại University at Buffalo, người đã ghi chép chi tiết nhiều định nghĩa được đề xuất cho khoa học máy tính. Ông gợi ý rằng sự bất đồng cuối cùng là do nguồn gốc liên ngành đặc biệt của lĩnh vực này.
Bản dịch tiếng Việt
"Khoa học máy tính có hai "bố mẹ"". Ông nói với tôi. "Nó có một "cha" về toán học và một "mẹ" về kỹ thuật, và nó thực sự là một sự giao thora giữa hai bên này."
